środa, 7 sierpnia 2013

Plakat plebiscytowy "Ratujmy Górny Śląsk"

Na użytek propagandy plebiscytowej na Górnym Śląsku Komitet Zjednoczenia Górnego Śląska z Rzeczpospolitą Polską wydał między innymi dużych rozmiarów kolorowy plakat, wstrząsający swą treścią, przedstawiający broczącego krwią młodego mężczyznę podtrzymywanego przez dwóch polskich żołnierzy. Autorem plakatu wydrukowanego w Drukarni Litografii Artystycznej W. Główczewskiego w Warszawie w 1921 roku jest Jan Świerczyński, warszawski artysta malarz. Alegoryczna treść przedstawia mocno pokrwawionego i omdlałego mężczyznę podtrzymywanego przez żołnierzy. Żołnierze są w mundurach armii Hallera, na czapce widnieje biały orzeł. Zamysł tej kompozycji jest oczywisty, wolność, którą na plakacie symbolizuje postać anioła, może przynieść Górnemu Śląskowi jedynie Polska i jej armia. Dzieło to wpisywało się z jednej strony w plebiscytową akcję propagandową, z drugiej miało mobilizować społeczeństwo byłej Kongresówki w niesieniu pomocy Ślązakom i wspomaganiu ich wysiłków mających na celu przyłączenie się do Polski. Obraz przedstawiony na plakacie jest wierną kopią zdjęcia opublikowanego w warszawskim "Tygodniku Ilustrowanym" kilka dni po zakończeniu I Powstania Śląskiego. Na zdjęciu widać śmiertelnie rannego mężczyznę - 20-letniego robotnika Ignacego Hasse, uczestnika walk z pow. Bytomskiego, podtrzymywanego przez polskich sanitariusz. Bohaterski zryw powstańczy z 1919 roku nie przyniósł, mimo daniny krwi jego bojowników, upragnionej wolności i połączenia Śląska z Polską, zaś większa część powstańców w obawie przed represjami niemieckimi zmuszona była szukać schronienia w jej granicach. Niemcy, wzmogli czujność swych granicznych patroli, a każdego z przyłapanych powstanców bądź to rozstrzeliwano na miejscu bądź zakatowywano na śmierć, jak to uczyniono z Ignacym Haasem. Został on bestialsko zamordowany przez niemiecki Grenzschutz podczas przekraczania granicy z Polską po upadku Powstania w 1919 roku.

  Zdjęcie z "Tygodnika Ilustrowanego" oraz plakat J. Świerczyńskiego. Oba przedstawiają powstańca śląskiego Ignacego Haasego zakatowanego w 1919 roku przez Niemców. 

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz