czwartek, 16 maja 2013

Pawła Musioła


Regionalizm Śląski wiąże się nierozłącznie z osobą Pawła Musioła i  jego grupy współpracowników zwanych "Musiołowcami". Był twórcą programu regionalizmu śląskiego,  który cechował się zniwelowanie odrębności Śląska Cieszyńskiego i Górnego Ślaska tak aby wytworzyć jednolity typ Ślązaka silnie związanego z Rzeczpospolitą. Wybitnym znawcą kultury śląskiej

Urodził się 1905 roku  w Lesznej Górnej. W latach trzydziestych był nauczycielem m.in. w Chorzowie, Mysłowicach i Tarnowskich Górach. W 1937 pełnił funkcję kuratora Związku Nauczycielstwa Polskiego.Za jego czasów zaistniał spór z Wandą Wasilewską. Był redaktor naczelny "Zarania Śląskiego", "Junak", "Nowej Polski" (1931–1932), a następnie "Kuźnicy" (1935–1937) – jednego z najważniejszych czasopism kulturalnych na Górnym Śląsku. Na łamach "Kuźnicy" debiutował m.in. Wilhelm Szewczyk.  Studiował i doktoryzował się na Uniwersytecie Jagiellońskim. W tym czasie organizował struktury Związku Akademików Górnoślązaków na UJ. Prezesem sekcji krakowskiej tej organizacji w roku 1927 został właśnie Paweł Musioł. W następnych latach (1928-1930)  został prezesem Zarządu Głównego "Znicza".   W latach 1928–1930 Paweł Musioł był Prezesem Zarządu Głównego Znicza - organizacji skupiającej studentów-Cieszyniaków. Po osłabieniu działalności "Znicza" ludzie skupieni wokół Musioła utworzyli organizację "Nowa Polska". Było to 1 kwietnia 1931 roku. Działalność jej zakończyła się dość szybko,zdołano wydać dwa numery pisma organizacji. W roku 1933 nastąpiła reaktywacja, zarejestrowano stowarzyszenie "Nowa Polska", wprowadzono umundurowanie, odbył się kurs referentów. W tym czasie organizacja liczyła około 50 członków,  skupiające przede wszystkim przedstawicieli młodego pokolenia śląskiej inteligencji (Alojzy Targ, Jan Kotajny, Emil Świerzy). "Musiołowcy" (jak zaczęto powszechnie określać to środowisko) zaangażowali się następnie w tworzenie Ochotniczych Drużyn Robotniczych i Robotniczego Instytutu Oświaty i Kultury im. S. Żeromskiego.Organizacja ta stała się alternatywą i pomocą dla rzesz bezrobotnej młodzieży, wykonała wiele prac społecznych, budowlanych, regulację rzek,  dróg  itp., jej członkowie przechodzili szkolenia obronne i edukacyjne co zwiększało potencjał młodego pokolenia Polaków.W 1934 został prezesem Robotniczego Instytutu Oświaty i Kultury im. Stefana Żeromskiego. Za jego prezesury organizacja ta podwoiła liczbę swych placówek i członków.  Niestety na przełomie lat 1933/34 jej działalność znów osłabła. Całe życie związany z Oddziałami Młodzieży Powstańczej. Środowisko wiąże się nierozłącznie z osobą Pawła Musioła oraz śląskimi narodowcami. Organizacja zajmująca się kultywowaniem wśród śląskiej młodzieży idei powstańczych oraz pielęgnowaniem śląskiej kultury i tradycji. W szczytowym okresie liczyła 13 tysięcy członków. 15 listopada 1936 roku odbył się w Katowicach walny zjazd Oddziałów Młodzieży Powstańczej, na zjeździe tym większość funkcji we władzach tej organizacji objęli młodzi,radyklani działacze. Prezesem został Adolf Kempny. Pawła Musioła współpracowało początkowo z sanacją śląską, choć nie zyskało sobie przychylności Wojewody Śląskiego Michała Grażyńskiego. Powstaje prosanacyjny Związkiem Młodej Polski. Na Śląsku  ZMP praktycznie władają narodowcy. Liczba członków Związku Młodej Polski w powiecie katowickim oscyluje w granicach kilkuset osób.  Po odwołaniu przez sanacyjne władze płk Koca z funkcji przewodniczącego, Paweł Musioł  występuje ze związku. Ataki prasowe i personalne ze strony pozostałych dzialaczy sprawiają, że "musiołowcy" idą zdecydowanie w stronę RNR. W lutym 1938 przystępuje do Komitetu Porozumienia Organizacji Narodowo Radykalnych, Bolesława Piaseckiego. Ten czas można uznać za początek ONRu na Górnym Śląsku. Coraz więcej rozłamowców z OZN i ZMP przechodzi na stronę Narodowo Radykalnych. Na dzień 1 kwietnia 1939 organizacja liczy 16 grup miejscowych skupiających 534 członków w tym jedna sekcja żeńska (18 osób) . W czasie okupacji Musioł Paweł organizuje ruch oporu. Pełnił funkcję Komendanta Związku Walki Zbrojnej w powiecie cieszyńskim. Był zastępcą okręgu cieszyńsko-podhalańskiego SN (Kwadrat). W 1941 aresztowany przez Gestapo i po wielomiesięcznym ciężkim śledztwie zgilotynowany w katowickim więzieniu (19 lutego 1943 w Katowicach).








Brak komentarzy:

Prześlij komentarz